Việt Nam chủ trì hợp tác tài chính APEC 2027: Bốn ưu tiên phát triển

Toàn cảnh Hội nghị Bộ trưởng Tài chính APEC lần thứ 33 tại Hồng Kông (Trung Quốc), tháng 10/2026. Trên các màn hình là hình ảnh Bộ trưởng Bộ Tài chính Việt Nam Ngô Văn Tuấn đang phát biểu. Ảnh: Bộ Tài chính.

Chủ động đóng góp vào chương trình hợp tác tài chính khu vực

Ngày 21/10/2026, tại Hồng Kông (Trung Quốc), trong khuôn khổ Hội nghị Bộ trưởng Tài chính APEC lần thứ 33, Bộ trưởng Bộ Tài chính Việt Nam Ngô Văn Tuấn đã chính thức tiếp nhận vai trò chủ trì Tiến trình Bộ trưởng Tài chính APEC (Finance Ministers’ Process – FMP) cho Năm APEC 2027.

Tiến trình Bộ trưởng Tài chính APEC là cơ chế hợp tác trong lĩnh vực tài chính thuộc Diễn đàn Hợp tác Kinh tế châu Á – Thái Bình Dương. Hoạt động của tiến trình bao gồm các cuộc họp, đối thoại chính sách và trao đổi kinh nghiệm ở nhiều cấp, không chỉ giới hạn ở hội nghị bộ trưởng thường niên.

Vì vậy, việc Việt Nam đảm nhiệm vai trò chủ trì năm 2027 không đơn thuần là trách nhiệm tổ chức các sự kiện quốc tế. Đây còn là cơ hội phối hợp với các nền kinh tế thành viên xây dựng chương trình nghị sự, thúc đẩy đối thoại và tìm kiếm những nội dung hợp tác đáp ứng nhu cầu phát triển chung.

Sự kiện diễn ra trong bối cảnh kinh tế khu vực và thế giới tiếp tục đối mặt với những yếu tố bất định. Tuyên bố chung Hội nghị Bộ trưởng Tài chính APEC 2026 nhận định các nền kinh tế đang chịu tác động của căng thẳng địa kinh tế, những điểm dễ tổn thương trong chuỗi cung ứng, biến động giá hàng hóa, điều kiện tài chính thắt chặt và các hiện tượng thời tiết cực đoan.

Trước những thách thức đó, các Bộ trưởng nhấn mạnh tầm quan trọng của việc duy trì khuôn khổ chính sách tài khóa, tiền tệ và tài chính linh hoạt, đáng tin cậy; tăng cường hợp tác đa phương; đồng thời thúc đẩy đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số và khả năng tiếp cận các dịch vụ tài chính.

Trong bối cảnh ấy, bốn chủ đề ưu tiên Việt Nam công bố cho năm 2027 vừa kế thừa những định hướng hợp tác của APEC, vừa gắn với những yêu cầu phát triển kinh tế trong nước.

Bốn ưu tiên gắn với những nhu cầu phát triển thiết thực

Thứ nhất, củng cố thị trường vốn nhằm khơi thông nguồn vốn tư nhân cho doanh nghiệp đổi mới sáng tạo.

Đổi mới sáng tạo đòi hỏi nguồn lực đầu tư dài hạn, trong khi nhiều doanh nghiệp còn gặp khó khăn trong việc tiếp cận những nguồn vốn phù hợp để phát triển công nghệ, sản phẩm và mô hình kinh doanh mới.

Việc lựa chọn thị trường vốn làm một chủ đề ưu tiên tạo điều kiện để các nền kinh tế APEC trao đổi kinh nghiệm về phát triển thị trường, đa dạng hóa kênh huy động vốn và hoàn thiện môi trường tài chính hỗ trợ đổi mới sáng tạo.

Ở góc độ phát triển, vấn đề không chỉ là mở rộng quy mô huy động vốn mà còn là nâng cao hiệu quả phân bổ nguồn lực, quản trị rủi ro và tạo điều kiện để vốn được sử dụng cho những hoạt động có khả năng đem lại giá trị lâu dài.

Thứ hai, thúc đẩy tài chính dựa trên dữ liệu nhằm nâng cao khả năng tiếp cận vốn của các doanh nghiệp siêu nhỏ, nhỏ và vừa.

Doanh nghiệp siêu nhỏ, nhỏ và vừa có vai trò quan trọng trong sản xuất, kinh doanh và tạo việc làm tại nhiều nền kinh tế APEC. Tuy nhiên, khả năng tiếp cận vốn và các dịch vụ tài chính của nhóm doanh nghiệp này vẫn còn những hạn chế.

Trong bối cảnh chuyển đổi số, việc khai thác dữ liệu phù hợp có thể hỗ trợ các tổ chức tài chính đánh giá hoạt động kinh doanh, cải thiện quy trình cung cấp dịch vụ và mở rộng cơ hội tiếp cận nguồn vốn.

Tuy nhiên, hiệu quả của phương thức này phụ thuộc vào chất lượng dữ liệu, khả năng kết nối giữa các hệ thống, an toàn thông tin và những cơ chế quản lý thích hợp.

Vì vậy, hợp tác về tài chính dựa trên dữ liệu cần gắn việc ứng dụng công nghệ với yêu cầu minh bạch, an toàn và bảo vệ quyền lợi của người sử dụng dịch vụ.

Thứ ba, đa dạng hóa các nguồn lực tài chính phục vụ phát triển tại các nền kinh tế APEC.

Nhu cầu đầu tư cho kết cấu hạ tầng, chuyển đổi số, chuyển đổi năng lượng và nâng cao năng lực cạnh tranh đang đặt ra yêu cầu huy động nguồn lực tài chính lớn.

Trong khi đó, khả năng đáp ứng của ngân sách công có giới hạn và điều kiện tiếp cận nguồn vốn giữa các nền kinh tế không đồng đều.

Tuyên bố chung APEC 2026 nhấn mạnh sự cần thiết phải tăng cường phối hợp giữa khu vực công, khu vực tư nhân và các ngân hàng phát triển đa phương nhằm thu hẹp khoảng cách tài chính, đặc biệt trong lĩnh vực hạ tầng số.

Từ góc độ này, ưu tiên của Việt Nam gắn với một vấn đề chung của khu vực: mở rộng các kênh tài trợ phát triển, đồng thời nâng cao chất lượng lựa chọn dự án, hiệu quả sử dụng vốn và năng lực quản trị rủi ro.

Thứ tư, nâng cao chất lượng nguồn nhân lực trẻ trong lĩnh vực tài chính.

Sự phát triển nhanh của công nghệ số, trí tuệ nhân tạo và các mô hình dịch vụ tài chính mới đang làm thay đổi yêu cầu về kiến thức, kỹ năng đối với đội ngũ nhân lực.

Nguồn nhân lực trẻ không chỉ cần năng lực chuyên môn tài chính mà còn phải có khả năng ứng dụng công nghệ, phân tích dữ liệu và thích ứng với những thay đổi của môi trường kinh tế.

Tuyên bố chung APEC 2026 ghi nhận vai trò của hoạt động đối thoại, trao đổi kiến thức và phát triển năng lực cho đội ngũ cán bộ, chuyên gia tài chính trẻ.

Việc Việt Nam lựa chọn nội dung này làm một ưu tiên của năm 2027 thể hiện sự quan tâm đến yếu tố con người, một điều kiện quan trọng để nâng cao hiệu quả cải cách và phát triển thị trường tài chính trong dài hạn.

Nhìn tổng thể, bốn ưu tiên có mối liên hệ chặt chẽ: phát triển thị trường vốn để mở rộng nguồn lực; ứng dụng dữ liệu để cải thiện khả năng tiếp cận tài chính; đa dạng hóa nguồn vốn phục vụ phát triển; đồng thời nâng cao năng lực con người để đáp ứng những yêu cầu mới.

Điểm đáng chú ý là chương trình ưu tiên không chỉ hướng tới các vấn đề quản lý tài chính ở cấp độ vĩ mô mà còn quan tâm đến những chủ thể cụ thể như doanh nghiệp đổi mới sáng tạo, doanh nghiệp siêu nhỏ, nhỏ và vừa và lực lượng lao động trẻ.

Gắn hội nhập quốc tế với các định hướng phát triển của Việt Nam

Theo Bộ Tài chính, bốn chủ đề ưu tiên được xây dựng phù hợp với các trụ cột của Kế hoạch Incheon giai đoạn 2026–2030 và những định hướng phát triển của Việt Nam.

Đặc biệt, Bộ trưởng Bộ Tài chính Ngô Văn Tuấn đã liên hệ những nội dung này với các nghị quyết quan trọng của Bộ Chính trị, trong đó có Nghị quyết số 57-NQ/TW về đột phá phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia; Nghị quyết số 59-NQ/TW về hội nhập quốc tế trong tình hình mới; và Nghị quyết số 68-NQ/TW về phát triển kinh tế tư nhân.

Sự gắn kết đó cho thấy việc lựa chọn các chủ đề ưu tiên không tách rời những yêu cầu phát triển trong nước.

Đối với Việt Nam, hợp tác trong khuôn khổ APEC có thể tạo thêm điều kiện tiếp cận kinh nghiệm quốc tế về phát triển thị trường vốn, ứng dụng dữ liệu trong hoạt động tài chính, huy động nguồn lực và đào tạo nhân lực.

Ở chiều ngược lại, Việt Nam cũng có cơ hội chia sẻ kinh nghiệm trong quá trình đổi mới, phát triển kinh tế và hội nhập quốc tế.

Bên lề Hội nghị Bộ trưởng Tài chính APEC 2026, đoàn công tác Bộ Tài chính Việt Nam đã có các cuộc tiếp xúc với đại diện Trung Quốc, Hoa Kỳ, Thái Lan và Nhóm Ngân hàng Thế giới. Theo Bộ Tài chính, các cuộc trao đổi tập trung vào tình hình kinh tế vĩ mô, hợp tác tài chính quốc tế và phối hợp chuẩn bị cho Năm APEC 2027.

Những hoạt động này góp phần tăng cường trao đổi chính sách và tạo điều kiện phối hợp giữa Việt Nam với các đối tác trong quá trình chuẩn bị chương trình hợp tác năm 2027.

Tuy nhiên, cần phân biệt rõ việc công bố các chủ đề ưu tiên với kết quả triển khai thực tế. Bốn ưu tiên hiện nay là định hướng cho chương trình làm việc; các sáng kiến, giải pháp và kết quả cụ thể còn phụ thuộc vào quá trình thảo luận, phối hợp và thống nhất giữa các nền kinh tế thành viên.

Bởi vậy, giá trị của vai trò chủ trì không chỉ được đánh giá qua công tác tổ chức hội nghị mà còn qua khả năng thúc đẩy đối thoại có trọng tâm, tạo điều kiện hình thành những giải pháp hợp tác thiết thực, phù hợp với nhu cầu phát triển của các thành viên.

Từ hợp tác tài chính đến lợi ích phát triển chung

Theo kế hoạch được Bộ Tài chính công bố, các nội dung ưu tiên sẽ được thảo luận xuyên suốt Tiến trình Bộ trưởng Tài chính APEC 2027.

Những hoạt động chính dự kiến gồm Hội nghị Thứ trưởng Tài chính và Phó Thống đốc Ngân hàng Trung ương vào cuối tháng 2/2027 tại Nha Trang; Hội nghị Quan chức Tài chính Cao cấp vào tháng 5/2027 tại Hà Nội; và Hội nghị Bộ trưởng Tài chính APEC vào tháng 10/2027 tại Quảng Ninh.

Đây là khuôn khổ để các nền kinh tế tiếp tục trao đổi, hoàn thiện và từng bước cụ thể hóa các nội dung hợp tác.

Ở bình diện rộng hơn, sự kiện cho thấy vai trò của hợp tác đa phương trong việc giải quyết những vấn đề phát triển có tính liên kết khu vực. Khi các nền kinh tế có điều kiện và trình độ phát triển khác nhau, đối thoại và chia sẻ kinh nghiệm có thể giúp tìm kiếm những giải pháp phù hợp, đồng thời mở rộng cơ hội hợp tác.

Từ góc nhìn hòa bình và phát triển, hợp tác kinh tế, tài chính có thể góp phần tạo dựng những lợi ích chung, hỗ trợ duy trì môi trường ổn định và tăng cường sự gắn kết giữa các nền kinh tế.

Tuy nhiên, ý nghĩa của hợp tác không chỉ nằm ở các cam kết hoặc chương trình nghị sự. Điều quan trọng hơn là khả năng chuyển những nội dung được trao đổi thành chính sách và giải pháp có tác động tích cực đối với doanh nghiệp, người lao động và đời sống người dân.

Việc Việt Nam chủ trì Tiến trình Bộ trưởng Tài chính APEC 2027 vì thế vừa là trách nhiệm trong một cơ chế hợp tác đa phương, vừa là cơ hội đóng góp vào việc tìm kiếm những giải pháp tài chính phục vụ phát triển khu vực.

Hiệu quả của chương trình sẽ được thể hiện rõ hơn qua những kết quả hợp tác trong năm 2027, đặc biệt là khả năng đáp ứng các nhu cầu phát triển thực tế, góp phần xây dựng một khu vực châu Á – Thái Bình Dương ổn định, hợp tác và phát triển bền vững.

ThS. Nguyễn Mạnh Hiền – Website VPDC

TÀI LIỆU THAM KHẢO

1. Bộ Tài chính (21/10/2026), Việt Nam chính thức tiếp nhận vai trò chủ trì Tiến trình Bộ trưởng Tài chính APEC 2027.

2. Bộ Tài chính (22/10/2026), Bộ trưởng Ngô Văn Tuấn chia sẻ về dấu ấn Việt Nam tại Hội nghị Bộ trưởng Tài chính APEC 2026.

3. APEC (21/10/2026), 2026 APEC Finance Ministers’ Joint Statement.

4. Báo Điện tử Chính phủ (21/10/2026), Việt Nam chính thức đảm nhiệm vai trò chủ trì Tiến trình Bộ trưởng Tài chính APEC 2027.